*കസക്കിസ്ഥാൻ ഭരണഘടനാ റഫറണ്ടം: പ്രസിഡന്റിന്റെ കാലാവധി നീട്ടാനെന്ന് വിമർശനം*

കസക്കിസ്ഥാൻ : കസക്കിസ്ഥാനിൽ പ്രസിഡന്റ് കാസിം-ജോമാർട്ട് ടോകയേവിന്റെ അധികാരം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഭരണഘടനാ റഫറണ്ടം വരാനിരിക്കുന്ന ഞായറാഴ്ച നടക്കുകയാണ്. 2029-ൽ അവസാനിക്കേണ്ട തന്റെ ഭരണകാലാവധി നീട്ടാൻ പുതിയ പരിഷ്കാരങ്ങൾ സഹായിക്കുമെന്ന് വിമർശകർ ആരോപിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഇതൊരു “ചരിത്ര നിമിഷം” ആണെന്നും ‘സൂപ്പർ പ്രസിഡൻഷ്യൽ’ രീതിയിൽ നിന്ന് അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റമാണെന്നുമാണ് ടോകയേവ് അവകാശപ്പെടുന്നത്. റഷ്യ, അമേരിക്ക, ചൈന എന്നിവരുമായി നയതന്ത്ര ബന്ധം പുലർത്തുന്ന ടോകയേവിന്റെ ഈ നീക്കം മധ്യേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ നിർണ്ണായക മാറ്റമായിരിക്കും.

ദ്വിമണ്ഡല പാർലമെന്റിന് പകരം ‘കുരുൾത്തായ്’ എന്ന പേരിലുള്ള ഏകമണ്ഡല പാർലമെന്റ് കൊണ്ടുവരിക, വൈസ് പ്രസിഡന്റ് പദവി പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്നിവയാണ് പുതിയ ഭരണഘടനയിലെ പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ. എങ്കിലും, പുതിയ നിയമങ്ങൾ പ്രസിഡന്റിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് നൽകുന്നുവെന്നും അധികാര സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കുന്നില്ലെന്നും ദോസിം സത്പയേവിനെപ്പോലുള്ള രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ, പുതിയ ഭരണഘടന 2026 ജൂലൈ 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരും.